Antwerpen, 25 februari 2017

Aan de gemeenteraadsleden van Antwerpen
Aan de voorzitters en leden van de districtsraden van het district
  - Antwerpen,
  - Berchem,
  - Borgerhout
  - Deurne
Ter info aan de leden van de andere districtsraden

Betreft: Dringende plaatsing Struikelstenen in het district Antwerpen, Berchem, Borgerhout en Deurne

Begin februari stuurden wij u een bericht van herinneringmemoire.be waarbij we speciale aandacht vroegen voor het item plaatsing van Struikelstenen in Sint-Truiden.

Wij brachten dit onder uw aandacht omdat de burgemeester van Antwerpen nog altijd geen toelating gegeven heeft voor de plaatsing van 23 reeds aangemaakte struikelstenen in Antwerpen, Berchem,  Borgerhout en Deurne.

Deze struikelstenen, die geplaatst worden in het voetpad voor de huizen waar slachtoffers van het nazisme woonden op het moment van hun arrestatie, brengen hulde aan deze slachtoffers. Er zijn er al bijna 200 te vinden in België: in Brussel, Charleroi, Luik, Gent, Mechelen, Leuven, Mol en Sint-Truiden. Deze struikelstenen kunnen worden besteld door de familieleden of kennissen van de slachtoffers via de Vereniging voor de Herinnering van de Shoah http://www.restitution.be/email-2.html of bij de Duitse kunstenaar Gunter Demnig die er ondertussen al meer dan 50.000 heeft geplaatst in heel Europa, zie http://www.stolpersteine.eu/ .

Bij de struikelstenen die in wacht staan voor hun plaatsing in Antwerpen zijn onder meer die voor
- Jan DE RIDDER, politieagent in Deurne die omwille van verzetsactiviteiten werd gedeporteerd en gestorven (vermoord) is in het kamp Buchenwald-Dora
- Mala Lea SUSSKIND-GUTGOLD, de moeder van David Susskind, de joodse dirigent uit Brussel die vorig jaar gestorven is.
-  Er zijn ook de struikelstenen voor Hans AMENT, Lucienne FRIEDLER, Max en Herman TETELBAUM, Paula en Marcel MERMELSTEIN, Emile ZUCKERBERG en Samuel STERN, 8 Joodse kinderen uit Antwerpen die ondergedoken zijn in Izieu (Frankrijk), waar er 7 van hen opgepakt werden door Klaus Barbie en vermoord zijn in Auschwitz. Het was schrijnend dat bij de plaatsing van de stenen voor hun vriendjes uit Brussel en Luik moest meegedeeld worden aan het Franse consulaat, dat trouwens mee de stenen voor Antwerpen hielp financieren, dat dit voor de kinderen van Izieu die in Antwerpen woonden niet kon doorgaan.
- Nog schrijnender is het wedervaren van Evelyn Fine uit Washington DC. Bij een bezoek aan Berlijn ontdekte ze de ‘Stolperstein’. Haar grootmoeder en zes familieleden werden in Auschwitz vermoord. Hun laatste woonplaats voor hun deportatie naar Kazerne Dossin in Mechelen was Antwerpen. Na twee jaar gewacht te hebben op toelating tot plaatsing van de reeds aangemaakte stenen besluit ze bitter: "Mijn vader ontvluchtte België in 1940. Hij had groot geluk om naar de VS te kunnen vluchten via Marseille in 1941. Z'n familie had minder geluk. Kort na z'n aankomst in de VS werd hij soldaat in het Amerikaanse leger. Hij kwam in de Europese oorlog terecht langs de landing in Normandië. Met het leger van Patton vocht hij in de Ardennen om België te bevrijden. Z'n leven lang besefte m’n vader na de oorlog  in de diepste droefheid dat zijn familie uitgemoord was. Ik wenste zo graag deze Herdenkingsstenen te plaatsen in Antwerpen. Ik besef dat ik heb geprobeerd deze Steen de heuvel op te rollen. Ik trek me terug in grote droefheid. Ik ben blij dat mijn vader deze Belgische vijand niet meer in de ogen moet zien."

Stenen geplaatst aan de zijkant van het Antwerpse stadhuis bij een aktie op 9 mei 2016.
Hier of op de foto klikken voor een uitvergroting zodat de tekst op alle stenen leesbaar is.
Scherm sluiten om terug te keren naar deze tekst.

Hieronder de lijst van de slachtoffers van het nazisme waarvan familie en bekenden wachten op de plaatsing van een steen. In de lijst vind je ook het adres van hun laatste woonplaats terug.
   

 
Bart De Wever rechtvaardigt zijn standpunt met het verzet vanwege het Forum der Joodse Organisaties tegen deze seculiere herdenking. Toch zegt Raphael Werner, voorzitter van het Forum dat zijn mening slechts adviserend is, en dat hij niet iedere Jood, noch a fortiori alle Antwerpse burgers kan vertegenwoordigen met een advies dat werd gegeven op verzoek van de burgemeester en dat het natuurlijk aan die laatste is om zijn verantwoordelijkheid te nemen.

Antwerpen is de tweede grote stad in Europa die geen toelating geeft voor de nagedachtenis met struikelstenen. De andere stad is München, de geboorteplaats van het nazisme.

Geachte gemeenteraadsleden van Antwerpen
Geachte districtsvoorzitters,

Nadat we van de gemeente Antwerpen op veelvuldige vragen tot plaatsing van Struikelstenen geen antwoord gekregen hebben mochten we tot op heden op onze vraag van begin februari 2017 of de districten de bevoegdheid tot plaatsing van struikelstenen kunnen waarnemen ook nog geen antwoord ontvangen. Welke procedure moeten wij volgen om hieromtrent meer duidelijkheid te krijgen? Wat kunnen de districten doen om de herinnering aan de slachtoffers van het nationaalsocialisme langs het plaatsen van struikelstenen te ondersteunen? Kunnen de districten van Antwerpen, Berchem, Borgerhout en Deurne de bevoegdheid waarnemen om toezegging tot plaatsing in het voetpad voor de hierboven vermelde adressen te geven. De plaatsing zelf wordt technisch volledig verzorgd door Gunter Demnig. Bij elk adres word een educatief programma opgemaakt zodat de buurt, schoolkinderen, organisaties, politieke verantwoordelijken, religieuze organisaties mee betrokken worden om van de plaatsing een eerbetoon te maken aan deze slachtoffers van het nationaalsocialisme.

Of kan iemand van jullie het initiatief nemen om dit punt te agenderen op de Antwerpse gemeenteraad en proberen hierrond een consensus te vinden? Jullie kunnen ons dan op de hoogte houden van de verdere evolutie. Het zou toch onzinnig zijn om in deze belangrijke herinneringsopzet te moeten wachten op verkiezingen die eventueel beweging zouden kunnen brengen in deze belangrijke maatschappelijk opdracht van herinneren en gedenken.

Met vriendelijke groeten,

Lia Hermans en Jan Hertogen,
medewerkers www.herinneringmemoire.be
Contact: info@herinneringmemoire.be
Jan Hertogen is ook Nederlandstalig contactpunt voor de Vereniging voor de Herinnering van De Shoah voor de plaatsing van struikelstenen en verantwoordelijk voor www.getuigen.be