Inhuldiging Herinneringspaneel aan de transporten naar de concentratiekampen,
aan het station van Willebroek op 9 november 2016


Op de foto klikken voor een vergroting zodat alle teksten leesbaar zijn - Foto sluiten om terug te keren.

 De Antwerpse  vrijmetselaarwerkplaats “Het Truweel” zet zich in om de herinnering aan de slachtoffers van de Tweede  Wereldoorlog levendig te houden. Tijdens de bezetting werden tienduizenden Belgen en buitenlanders aangehouden omwille van verzetsactiviteiten.

 Het Fort Van Breendonk staat symbool voor het onnoemelijke lijden van deze Politieke gevangenen in België tijdens de Tweede wereldoorlog. Voor velen was dit kamp echter niet het eindpunt van hun lijden. Zij werden per trein of per autobus overgebracht naar de concentratiekampen in het Derde Rijk.

Daarom heeft “het Truweel”, in samenwerking met Het Nationaal Gedenkteken Van het Fort Van Breendonk en de Gemeente Willebroek, op 9 november een Herinneringspaneel aan die konvooien ingehuldigd aan het station van Willebroek . Dit paneel is een eerbetoon aan de vele Belgen en buitenlanders, gevangenen van het Auffang-Lager Breendonk, die vanuit Willebroek op transport werden gezet naar de concentratiekampen. Het bevat zowel aan de voor- als de achterzijde informatie over de deportatie door de Duitsers van politiek gevangenen uit het Fort Van Breendonk richting concentratiekampen in Europa. In totaal vertrokken er elf transporten vanuit het Willebroeks station. Het eerste vertrok met 105 mensen naar Neuengamme, slechts 22 overleefden het. Op 9 november 1942 vertrok het vierde konvooi met 238 man naar Mauthausen, slechts 38 mannen kwamen levend terug thuis.

Er werd een korte toespraak gehouden door schepen Somers van Willebroek, door Olivier Van der Wilt, conservator van het Fort van Breendonk en door historicus Dr. Lawrence Van Haecke, die nog benadrukte dat er in België nog veel wetenschappelijk onderzoek kan en moet gebeuren met betrekking tot het lot van de politieke gevangen in de tweede wereldoorlog.

Ook de voorzitter van “Het Truweel” nam het woord:

“Geachte aanwezigen,

Ik sta hier als vertegenwoordiger van De Vrijmetselaarsloge ‘ Het Truweel’ .  De Vrijmetselarij heeft tot doel het zoeken naar waarheid en vervolmaking van de mensheid. Onze werkplaats,  Het Truweel,  zet zich o.a. in om de herinnering aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog levendig te houden.

Wij verenigen een groep mensen die vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid hoog in hun vaandel dragen en daarbij een bijzondere symboliek hanteren.

Het is voor de loge ‘Het Truweel’ daarom belangrijk om,  in wat wij de profane- of dagelijkse wereld noemen een aantal belangrijke gebeurtenissen in  herinnering te houden. Symbool hiervoor staan o.a.

-          Het Fort van Breendonk waar we al bijna 30 jaar een jaarlijkse herdenking houden ter herinnering aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Het Fort Van Breendonk staat symbool voor het onnoemelijke lijden van de Politieke gevangenen in België tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voor velen was dit echter geen eindpunt: Zij werden per trein overgebracht naar de concentratiekampen in het Nazi-Duitsland

-          Ook de Dossinkazerne als transitgevangenis voor de deportatie naar Auschwitz – Birkenau is een pijnlijk symbool. Verder:   De gevangenis van Antwerpen in de Begijnenstraat waar we dit jaar een gedenkplaat konden onthullen ter nagedachtenis aan de Politieke gevangenen die van hun vrijheid beroofd werden omdat ze trouw bleven aan hun idealen en gedachtengoed. Een plaats waar we op 8 mei ook steeds aanwezig zijn bij de herdenking.    En nu ,vandaag, deze gedenkplaat aan het station van Willebroek vanwaar ook verschillende transporten vertrokken zijn.

Wij wensen daarom, in samenwerking met Het Nationaal Gedenkteken Van het Fort Van Breendonk en de Gemeente Willebroek,   een herinneringspaneel aan die konvooien in te huldigen. Dit paneel is een eerbetoon aan de vele Belgen en Buitenlanders, gevangenen van het Auffang-Lager Breendonk, die vanuit Willebroek op transport werden gezet naar de concentratiekampen.

Vandaag juist 74 jaar geleden, op 09 november 1942 vertrok hier het vierde konvooi, met 238 mensen naar Mauthausen, slechts 38 van hen kwamen terug thuis. In de nacht van 9 op 10 november had ook de Kristallnacht plaats.

Dit alles willen we blijven herdenken, nu ook in de vorm van deze symbolische plaat, hier aangebracht. We zijn innerlijk tevreden dat we dit uiteindelijk hebben kunnen realiseren. Het is onze vaste overtuiging dat deze gruwelijke daden nooit mogen worden vergeten en zich zeker nooit mogen herhalen. We blijven ook hopen dat deze symbolen leiden tot reflectie en de mensen aanzet om niet te geloven in het “wij en zij verhaal.” We danken jullie om zo talrijk aanwezig te zijn waardoor deze plechtigheid voor ons allen nog meer aan belang wint.

Ik wens ook van het Fort Van Breendonk de voorzitter van de raad van beheer, de heer Baudouin Somers, de conservator Olivier van der Wilt, historicus Lawrence Van Haecke en evenementen- coordinator Herbart Beyers te danken voor hun steun.  Ik wil eveneens de burgemeester van de gemeente Willebroek de heer Eddy Bevers en het personeel van de gemeente Willebroek danken voor de steun bij het realiseren van deze plechtigheid en het logistiek plaatsen van deze plaat. Ook dank aan allen die hebben meegewerkt om dit vandaag mogelijk te maken…”

Er werd dan een gedicht voorgelezen van de hand van de dochter van Breendonkgevangene Jean Dubois(audio).

Daarna werd brengen het lied de Moorsoldaten (audio) gezongen in de originele Duitse versie.

Nadien werd voor elk transport een roos neergelegd en volgden bloemstukken van de vaderlandslievende verenigingen. 

Ter afsluiting werd er een drankje aangeboden in het Fort van Breendonk.

Hieronder een fotoverslag in 32 foto's met ook het detail van het paneel.


Herbart Beyers leidt de plechtigheid, hij is evenementenverantwoordelijke van Breendonk.























































En op de achterkant staat een grote kaart met de belangrijkste concentratiekampen